على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1088

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جرهة ( jarhat ) ا . ع . جانب و كرانه . جرهة ( jarahat ) ا . ع . غورهءاى چند از خرما در يك غلاف . ج : جره . جرهد ( jarhad ) و ( jorhod ) ا . ع . شتاب رو شادمان . جرهدة ( jarhadat ) م . ع . جرهد جرهدة : شتاب كرد در سير و تند رفت . جرهدة ( jarhadat ) و ( jerhaddat ) ا . ع . سبوى آب . و سرعت و شتاب روى . جرهم ( jorhom ) ا خ . ع . قبيله‌اى از يمن كه در حوالى مكه فرود آمدند و اسمعيل از آن قبيله زن گرفت . جرى ( jar ) ا . ع . كودكى دختران . جرى ( jary ) ا . ع . مرور بسرعت . جرى ( jary ) م . ع . جرى الماء و نحوه جريا و جريانا و جرية ( از باب ضرب ) : روان شد آب و مانند آن . و جرى الفرس و نحوه جريا و جراء : برفتار آمد اسب و مانند آن . و جرى الامر : بوقوع پيوست آن كار . جرى ( jari ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بىباك و بهادر و دلاور و شجاع . جرى ( jariy ) ا . ع . وكيل واحد و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است . و رسول و مزدور و ضامن . ج : اجرياء . جرى ( jerri ) ا . پ . نوعى از ماهى كه پشينر ندارد . جرئ ( jari ' ) ا . ع . مرد دلاور . ج : اجراء و اجرياء و جرآء . و شير بيشه . جرياء ( jereyy ' ) ا . ع . روش و عادت و خو و طبيعت . جرياض ( jery z ) ا . ع . بزرگ شكم . و غمزده . و شير بيشه . جريال ( jery l ) ا . ع . رنگ سرخ و سرخى زر . و آنچه فشارده شود از گل كاريزه . و خالص از هر رنگ . و مى و رنگ مى . جريالة ( jery lat ) ا . ع . مى و رنگ مى . جريان ( jery n ) ا . ع . رنگ سرخ و مى . جريان ( jaray n ) م . ع . جرى جريا و جريانا . مر . جرى . جريان ( jaray n ) و ( jary n ) ا . پ . مأخوذ از تازى - خروج و پيشرفت . و صدور و اتفاق و وقوع و طلوع . و دو و جهندگى . و فرمان قضا جريان : حكمى كه مانند قضا و قدر خداوندى شخص ناگزير از اطاعت آن باشد . و جريان آب : بيمارى مخصوص زنان . و جريان شكم : اسهال . و جريان منى : خروج منى بدون اراده . جريب ( jarib ) ا . ع . - مأخوذ از گزى فارسى - مقدار چهار قفيز . ج . اجربة و جريان . و كشت‌زار . و رود . و ا خ . نام رودى . جريب ( jarib ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مقدارى از زمين مرزوع كه معادل هزار ذرع باشد يعنى حاصل ضرب پنج در دويست و مردم طهران ششصد و هفتاد و پنج ذرع زمين مزروع را يك جريب گويند يعنى حاصل ضرب پانزده در چهل و پنج . جريبانه ( jarib ne ) ا . پ . خراج و مالياتى كه از رعيت از روى جريب مىگيرند . جريب كش ( jarib - kac ) ا . پ . مساح و مميز اراضى مزروع . جريب كشى ( jarib - kaci ) ا . پ . مساحت اراضى مزروع . جرية ( jeryat ) ا . ع . روانى آب و مانند آن يق ما اشد جرية هذا الماء و ما احسن جرية القلم . جرية ( jeryat ) م . ع . جرى جريا و جريانا و جرية . مر . جرى . جرية ( jerreyat ) ا . ع . حوصله و چينه دان مرغ . جريث ( jerris ) ا . ع . قسمى از ماهى بىپشيز و بعضى آن را مار ماهى گفته‌اند و بعضى غير آن . جريح ( jorayh ) ا . ع . مصغر جرحة خرجين كوچك . و ا خ . نام مردى . جريح ( jarih ) ص . ع . خسته يستوى فيه المذكر و المؤنث يق رجل جريح و امراة جريح . ج : جرحى ( jarh ) . جريح ( jorayyeh ) ص . ع . مصغر جريح خستهء ضعيف و بىقوت . جريد ( jarid ) ص . ع . يوم جريد : روز تمام . و كذلك عام جريد . جريد ( jarid ) ا . ع . ج . جريدة . جريداء ( jorayd ' ) ا . ع . جريداء المتن : ميانهء پشت . جريدان ( jarid ne ) ا . ع . به صيغهء تثنيه دو روز و يا دو ماه يق ما رايته منذ جريد ان يعنى دو روز و يا دو ماه است كه او را نديدم . جريد بازى كردن ( - kardan jarid - b zi ) ف م . پ . جنگ بازى كردن و مشق جنگ كردن نمودن و جنگ كردن آموختن . جريدة ( jaridat ) ا . ع . شاخهء دراز خواه تر باشد و يا خشك و يا شاخهء بزرگ دور كرده . ج : جريد . و گروه سواران كه براى جنگ دشمن جدا كرده شوند . و بقيهء مال و نبشتهء روشن كرده شده . ج : جرائد . جريده ( jaride ) ا . پ . تنها و فرد . و دفتر . و نيزهء كوتاه . و خراب و ويران . و دفتر نقدينه . و غمگين بىخويشاوند و بىرفيق . و عجله . و جريده شدن : بىبار شدن و عجول گشتن . جرير ( jarir ) ا . ع . مهار و رسن چرمين گلوى شتر و يا رسنى كه شتر را بجاى افسار باشد . ج : اجرة ( ajerrat ) . و نيز جرير :